1. MOSFET Là Gì?
MOSFET tên tiếng anh là (Metal-Oxide-Semiconductor Field-Effect Transistor) là một loại transistor hiệu ứng trường, được dùng để đóng ngắt hoặc khuyếch đại tín hiệu, được dùng trong hầu hết các mạch điện tử từ đơn giản tới phức tạp.
Hiểu đơn giản:
👉 MOSFET giống như một công tắc điện tử thông minh
👉 Dùng điện áp để điều khiển dòng điện thông qua cực G.
MOSFET có mặt ở rất nhiều thiết bị:
- Nguồn xung (SMPS)
- UPS, inverter solar, biến tần, âm thanh,
- Mạch sạc ắc quy
- Mainboard máy tính
- Điều khiển động cơ
- LED driver
- Hầu hết các mạch điện tử
👉 Nói ngắn gọn: Ở đâu có chuyển đổi điện năng → ở đó có MOSFET
3. Cấu Tạo Của MOSFET
MOSFET có 3 chân chính:
- G (Gate) – Cổng điều khiển
- D (Drain) – Cực thoát
- S (Source) – Cực nguồn
Cách nhớ dễ:
- Gate = công tắc điều khiển
- Drain = đầu vào dòng
- Source = đầu ra dòng
MOSFET được cấu tạo từ:
- Lớp bán dẫn (Silicon)
- Lớp cách điện (Oxide – SiO₂)
- Các vùng P và N
👉 Điểm quan trọng:
Gate không nối trực tiếp với mạch bên trong → cách ly bằng lớp oxide
=> Vì vậy MOSFET tiêu thụ dòng rất nhỏ ở chân Gate
4. Phân loại MOSFET
Có 2 loại phổ biến:
4.1 MOSFET kênh N (N-Channel)
- Dùng phổ biến nhất
- Dòng điện đi từ D → S khi MOSFET được kích dẫn
👉 Thường gặp trong:
- Nguồn xung
- UPS
- Inverter
4.2 MOSFET kênh P (P-Channel)
- Ít dùng hơn
- Dòng điện đi từ S → D
👉 Hay dùng trong:
- Mạch đơn giản
- Công tắc nguồn
5. Nguyên Lý Hoạt Động Của MOSFET
Đây là phần quan trọng nhất và cần được hiểu rõ
5.1 Nguyên lý cơ bản
MOSFET hoạt động dựa vào điện áp tại chân Gate (Vgs) được cấp vào
👉 Khi có điện áp kích ở cực Gate → MOSFET mở
👉 Không có điện áp → MOSFET tắt
Giống như vòi nước:
- Gate = tay vặn vòi
- D = đầu nước vào
- S = đầu nước ra
👉 Vặn (có điện áp) → nước chảy
👉 Không vặn → nước ngừng
5.3 Điều kiện để MOSFET mở
Với MOSFET kênh N:
- Nếu:
Vgs > ngưỡng (thường 2–4V) → MOSFET dẫn - Nếu:
Vgs = 0V hoặc âm → MOSFET tắt
Với MOSFET kênh P thì ngược lại
5.4 Khi MOSFET mở
- Kênh N Dòng điện chạy từ D → S và kênh P thì ngược lại
- Điện trở nội (Rds(on)) rất thấp
- Tổn hao nhỏ → hiệu suất cao
5.5 Khi MOSFET tắt
- Không có dòng chạy qua
- Mạch bị ngắt
6. MOSFET Hoạt Động Như Công Tắc
MOSFET thường được dùng như:
6.1 Công tắc điện tử
- ON → dẫn điện
- OFF → ngắt điện
👉 Ứng dụng:
- Nguồn xung
- Điều khiển relay
- PWM
6.2 Khuếch đại
- Tín hiệu nhỏ ở Gate → điều khiển dòng lớn
- Dùng trong mạch analog
7. Thông Số Quan Trọng Của MOSFET
Khi chọn MOSFET, cần chú ý:
7.1 Vds (Điện áp chịu đựng)
- Điện áp tối đa giữa D và S
7.2 Id (Dòng tối đa)
- Dòng lớn nhất MOSFET chịu được
7.3 Rds(on)
- Điện trở khi MOSFET mở
- Càng nhỏ → càng tốt
7.4 Vgs(th)
- Điện áp ngưỡng để mở
Trên đây là những thông tin cơ bản về MOSFET hy vọng sẽ đem lại những điều bổ ích cho các bạn, nếu cần dịch vụ sửa chữa ups tại hcm thì xin liên hệ với chúng tôi theo số điện thoại: 0906 394 871